Met aandacht meer contact

Wat was het gisteren een intensieve, maar mooie dag. Een aantal gesprekken dat ik met ouders had ging op de één of andere manier over 'contact': negatief gekleurd contact, verlies van positief contact of gemis aan echt contact. Over positief contact ging het gelukkig ook!

Een paar voorbeelden: een ouderpaar vertelde dat het contact met hun vijfjarige zoon vooral ongezellig was door zijn regelmatige driftbuien. Ze gaven toe opgelucht te zijn als hij op school zat of eindelijk sliep, maar ze wilden het graag anders. Hoe moesten ze met dit gevoelige en temperamentvolle kind omgaan? Door mijn vraag of het misschien kon zijn dat hun zoon te veel prikkels te verwerken had, werd het stil. Het kostte even tijd, maar vervolgens besloten deze drukbezette ouders samen te onderzoeken wat ze echt belangrijk vonden. Ze  lasten, niet in de laatste plaats voor henzelf (!), momenten van aandacht en contact voor en met elkaar in.

Strijd, alsmaar strijd!

Op de tweede afspraak kwam een moeder die zich machteloos voelde omdat haar zoon van twaalf niet naar haar luisterde. Ze veroordeelde zichzelf en vond zichzelf een slechte opvoeder. Toen ik haar vroeg wat het contact met haar zoon kenmerkte, zuchtte ze: 'Strijd, alsmaar strijd!'. Door met haar te kijken naar haar negatieve denkpatroon en te focussen op wat ze al goed doet (en dat was echt al heel veel!), kreeg zijn weer moed en zin om met hem in gesprek te gaan en plezier te hebben met deze aanvankelijk dwarse zoon.

En dan de moeder aan het eind van de dag.... De opvoeding van haar twee kleine kinderen verliep moeizaam. Toen ik vroeg naar haar achtergrond, vertelde ze mij over haar beladen verleden. Niemand had hier ooit naar gevraagd. Door hier over te praten, begreep ze waarom het voor haar zo moeilijk was echt positief contact met haar kinderen te maken. Zij had dit immers als kind nooit ervaren. Ze wilde het graag anders doen dan haar ouders. Maar hoe dan? Dit gesprek was de eerste van een reeks waarin ik haar zou ondersteunen in haar moederschap.

Terugfietsend naar huis mijmerde ik over de vraag waarom deze dag voor mij zo waardevol was. Het was iets met contact en aandacht. Bijna thuis wist ik het: het is liefde voor mijn vak, maar ook het contact met ouders en de aandacht voor de worstelingen die horen bij het ouderschap. Dus…het klinkt als een open deur, maar is het niet zo dat met aandacht er meer contact is en omgekeerd ook: met contact meer aandacht?

Ik nodig iedereen uit om over deze laatste quote verder te filosoferen. 

Ellen Lisa van Woerden

Mijn vader is zo langzaam!

Ongewild, maar wel verrassend, was ik vanmiddag getuige van een gesprek tussen twee jongens die achter mij fietsten.

Eén van de twee uitte bovenstaande uitroep. Interessant gesprek, dacht ik, en begon wat langzamer te fietsen.
'Mijn vader is zó langzaam! Als wij al klaar zijn met eten, dan gaat hij nóg een keer opscheppen! F*kking irritant! Volgens mij heeft dat ermee te maken dat hij uit een gezin van 10 komt'. 'Hij moest vroeger natuurlijk veel delen en opschieten', zei de andere jongen. 'En nu geniet hij ervan dat hij geen rekening met zoveel anderen hoeft te houden'. 'Ja, maar hij heeft er dus niets van geleerd, als je het hebt over rekening houden met...', aldus zijn vriend.
Voor mij veel te snel sloegen de jongens af en ik fietste alleen al mijmerend verder. Wat een rake, grappige en wijze opmerkingen van deze pubers.
Ik gun deze vader en zoon een herhaling van dit gesprek... aan de eettafel. Wie weet wat hier voor een moois uit voortkomt.

Ellen Lisa van Woerden

 

 

10 tips om SpelenderWijs op te voeden

(speciaal voor de Week van de Opvoeding) 


Afbeelding-WVDO
 

  1. Neem iedere dag even tijd om je kind tijdens het spelen te observeren. Hierdoor  leer je je kind steeds beter kennen en zie je wat het nodig heeft.
  2. Vergelijk je kind niet met andere kinderen. Je wordt er niet blij van en bovendien  verlies je het unieke van je kind uit het oog.
  3. Soms heeft je kind een zetje nodig om tot spelen te komen. Door  even mee te doen  help je je kind op gang (en laat je je 'to do-lijsje' voor wat het is).
  4. Doe eens gek en doorbreek de dagelijkse routine: voer bijvoorbeeld een pyamadag in  en doe samen vooral leuke dingen!
  5. Heb je een probleem met het gedrag van je kind? Stop met wat niet werkt en doe  meer van wat wel werkt!
  6. Laat af en toe de teugels vieren: dat geeft minder stress en meer  ontspanning.
  7. Praat regelmatig met andere ouders over de opvoeding. Gedeelde smart is halve  smart en je zult zien dat je niet de enige bent die soms aan het tobben is.
  8. Neem af en toe vrij als opvoeder: doe dingen die je echt leuk vindt en je kunt er  daarna weer helemaal tegenaan.
  9. Soms lijkt je kind uitgespeeld. Breng regelmatig variatie aan en zet het één in (of op)  de kast en haal het ander eruit. Vaak gaan kinderen dan weer volop aan de gang.
  10. Zoek (spelenderwijs!) de balans tussen datgene wat je kind nodig heeft: steun,  sturing, stimulans en inspiratie.

Tenslotte nog een mooie uitspraak van Hiëronymus van Alphen 1746-1803):

Mijn spelen is leren, mijn leren is spelen en waarom zou mij dan het leren vervelen?

Veel plezier met het SpelenderWijs opvoeden van je kind!

Ellen Lisa van Woerden

Vakantie is een uitdaging

Afgelopen vakantie is het mij weer opgevallen: het moet "leuk" zijn op  vakantie. En om het leuk te laten zijn en houden mag er meer: er wordt minder vaak nee gezegd en de regels worden versoepeld. Tel daar bovenop dat kinderen vaak later naar bed gaan, de omgeving  anders is dan thuis, en dat ritme en regelmaat vaak ver te zoeken is, en de chaos kan compleet zijn. Ik heb kinderen gezien die zo moe waren dat ze bij het minste of geringste uit hun vel sprongen. Dan kun je boos worden als ouder maar de enige die je boos aan mag kijken ben je zelf: jij bent degene die er voor moet zorgen dat je kind voldoende slaap krijgt.  Of kinderen (en volwassenen) die slecht tegen warm weer kunnen: ook een van de ingrediënten voor een korter lontje. Kinderen hebben behoefte aan duidelijkheid, ook op vakantie.

Omdat je op vakantie bent, zie je ook vaak meer van je kinderen. Leuke punten: "goh, wat kan ze toch lief zijn voor andere kinderen" maar ook minder leuke punten: "ze wil wel heel vaak haar eigen zin". Omdat je dus meer  van je kinderen maar ook van je partner ziet, worden de gezinsverhoudingen soms op scherp gezet (en komt de "leukheid" van vakantie in gevaar)… Dit vraagt om reflectie en een gesprek tussen partners. Soms kom je er samen niet uit: vraag dan een pedagoog.  Ik merk ook hoe lastig ouders het vinden om professionele hulp te vragen over de opvoeding van hun kinderen. Hoe jammer! Ouders lossen het liever zelf op (en soms waait het vanzelf over),  of vragen een goede vriend(in) of familielid. Ik denk vanwege het gevoel van gelijkwaardigheid; je gesprekspartner heeft immers ook kinderen, kent jouw kinderen, (her)kent jouw gevoel  en een pedagoog kent jou (nog) niet. Ik begrijp dat wel maar toch kan een pedagoog vanuit een neutrale positie kijken naar jouw vraag. Een bekende kan dat niet en is toch vaker geneigd sociaal wenselijke antwoorden te geven of met je mee te praten. En dat is niet altijd de oplossing.

Even terug naar de vakantie. Het moet dus "leuk" zijn. Maar waar zit dat dan, dat leuke? Is dat de omgeving, is dat de omgang met elkaar of is het iets anders? Ze zeggen wel eens, als je kinderen het leuk hebben, heb je het zelf ook naar je zin. Ik denk inderdaad dat dit waar is maar tegelijkertijd de kern van het probleem. Om als ouder je boek uit te kunnen lezen, mag je kind langer op de i-pad (wel zo lekker rustig) want dat vindt hij leuk. Nu ervaart je kind, dat regels en situaties te onderhandelen zijn en zal dit dan ook vaker gaan doen. Zeker als deze situatie regelmatig voorkomt (en dat doet het want je wil nog meer boeken lezen/lekker liggen aan het zwembad/naar een dorpje)). Een discussiecultuur of ruzie met je kind op vakantie, of na de vakantie, is geboren. En je komt dus vaker in situaties die niet leuk zijn en ruzie opleveren omdat niet altijd alles mag, ook op vakantie niet…. 

En toch, als je ouders na de vakantie vraagt hoe het was op vakantie, zullen de meeste ouders zeggen dat het een leuke vakantie was. Geen woord meer over de eindeloze discussies/ruzies die je voerde met je kind over i-padgebruik, mag ik naar het zwembad, waar ligt mijn zwembril, ik wil niet naar een dorpje, of ik wil nog niet naar bed want het is nog zo vroeg. De plussen en minnen van de vakantie zijn in het gevoel  bij elkaar opgeteld en de uitkomst is meestal een positief saldo. Gelukkig maar want we moeten volgend jaar weer….

Saskia Bierman, pedagoog

PS. Ik had overigens een leuke vakantie….

 

 

 

10 tips over vakantie met pubers

1. Als je samen op vakantie gaat, onderhandel dan over de bestemming. Het mooiste is als deze voldoet aan ieder wat wils.  Goed onderhandelen kost wat tijd, maar je zult zien dat het de investering meer dan waard is!

2. Je kind wil uitrusten, dus uitslapen hoort erbij. Voorkom dat je kind zijn ritme verlegt, door afspraken te maken (en te onderhandelen!) over bedtijden.

3. Vakantie is bij uitstek geschikt om je kind meer vrijheden te gunnen. Bespreek samen waar je de teugels wat wilt/kunt laten vieren. Zo is deze  periode ook voor ouders een mooie oefening in loslaten. 

4. Geef je puber (mede-) verantwoordelijkheid voor klusjes, zoals de tafel  dekken, de tuin sproeien, verse broodjes halen op de camping of meehelpen met de afwas. Per slot van rekening is het voor jou ook vakantie! De kunst is dit ook vol te houden ná de vakantie...

5. Samen dingen doen werkt verbindend. Laat je kind bijvoorbeeld een lekker  gerecht uitzoeken, maak het samen klaar en geniet er heerlijk van! Zo zijn  er vast nog meer dingen te bedenken, maar respecteer het ook als je kind met rust gelaten wil worden.

6. Zorg voor vaste momenten voor ontbijt, lunch en avondeten. Structuur geeft houvast en dat is voor de meeste mensen ook in de vakantie prettig. Dus ook voor pubers (alhoewel ze het niet altijd laten blijken...).

7. Toon belangstelling voor de interesses van je puber. Ook al is het niet jouw 'ding', vraag eens naar zijn/haar favoriete muziek of kijk samen naar zijn of haar favoriete film of serie.

8. Laat ze een baantje nemen! Je kind leert er van en het geeft structuur aan de lange, lange vakantieweken. Kijk voor meer informatie op de site van  het Nibud (http://www.nibud.nl/scholieren/inkomsten/baantjes.html)

9. Stimuleer je puber iets samen met leeftijdsgenoten te ondernemen. Dit vinden de meeste pubers het allerfijnst. Brainstorm over de mogelijkheden en maak samen goede afspraken.

10. Last but not least: zorg goed voor jezelf! Ooit hoorde ik een zoon tegen zijn moeder zeggen: "Get a life, mam!". Heel confronterend, maar wel een mooi gratis advies! Juist met kinderen in deze leeftijd is het een uitdaging om meer ruimte voor jezelf te creëren en te onderzoeken waar jij energie van krijgt. Bijkomend voordeel: je wordt er een leuker mens én ouder door!

Ik wens je een fijne vakantie!

Ellen Lisa van Woerden